تشكيلات شيعيان

-------------------------------------------------------------------------------

به نقل از کتاب "نای و نی " از مجموعه  " در قلمرو  اندیشه امام موسی صدر "
 صفحه 323 تا 328
ترجمه شادروان
علی حجتی کرمانی

-------------------------------------------------------------------------------

 

سخنان امام موسى صدر در جمع اعضاى مجلس اعلاى شيعيان لبنان، پس از انتخاب ايشان به رياست اين مجلس،11/5/1969

بسم اللَّه الرحمن الرحيم.

براى اطمينانى كه در حق من مبذول داشتيد صميمانه سپاس مى ‏گويم و براى كسانى كه در اين امر تلاش كرده ‏اند و به تشكيل اين مجلس كه نخستين سنگ‏بناى آن پنج سال پيش گذارده شده بود تحقق بخشيده‏ اند، مخلصانه دعا مى‏ كنم و براى كسب خشنودى الهى، توفيق بر انجام امور واجب، و توانايىِ تحمل مسئوليتها به درگاه خداوند توانا و بى ‏نياز روى نياز مى ‏آورم.

اين برهه زمانى كه امروزه در آن به سر مى‏ بريم، در سازمان‏دهى و، به تعبيرى دقيق‏تر، تلاش براى سازمان‏دهى شيعيان لبنان خلاصه مى ‏شود. سازمان‏دهى شرطى اساسى براى موفقيت هر كارى در اين جهان و در نظام هستى است. در جهانى كه خداوند آن را بر نظم تمام و سازمان‏دهى دقيق آفريده است، هرگونه فعاليت سازماندهى ‏نشده و نامنظم عملى مغاير اين هستى و محكوم به نابودى است. قرآن نيز اين نكته را به ما مى ‏آموزد:

وَ السَّمآءَ رَفَعَها وَ وَضَعَ الميزانَ .(7:55) آسمان را برافراخت و ترازو را برنهاد.

 و شايد سازمان‏دهى دقيق از اولين ثمره‏ها و دستاوردهاى تمدن بشرى باشد و اين خود قاطعانه بر ضرورت سازمان‏دهى در هر كارى بنا بر مقتضيات زمان تأكيد مى‏ كند. بنابراين، مى ‏توانيم بگوييم وظايف و نقشهايى كه در قلمرو و سطوح مختلف اجتماعى، فرهنگى، اقتصادى و غيره بر عهده شيعيان گذاشته شده بودند، پس از شكل‏ گيرى اين مجلس، به گونه‏اى دقيق ‏تر و به صورتى بهتر ادا خواهد شد.

شيعيان در لبنان صاحب نقشى تاريخى، فرهنگى و ملى هستند و تاريخ با سرافرازى بدين امر شهادت مى ‏دهد. تاريخ همچنين نقش استراتژيك عميقى به شيعيان اختصاص داده است. اينكه شيعيان همواره در مرزهاى لبنان سكونت داشته و با مجاهدان مخلص ارتباط برقرار مى‏ كرده ‏اند، نشانه آن است. شيعيان همچنين در پهنه دانش و فرهنگ و نيز در عرصه نوانديشى و تحول افكار دينى و اجتهاد در فقه و تفسير و فلسفه صاحب چهره‏ هاى تابناكى بوده ‏اند. همچنين براى رشد و شكوفايىِ روح دينى و اخلاقى در جامعه انسانى و گفت‏وگوهاى مثبت و سازنده با اهل اديان و طوايف، مشاركتهاى آشكار داشته ‏اند. شرح بسيارى از اين مناظرات در كتابها بيان شده، كه برجسته‏ ترين آنها را مى‏ توان مجالس مناظره امام جوادع و هشام بن حكم دانست. شيعيان، پس از آن هم، از مسئوليت عملى و ملّى در هيچ عصر و مكانى، حتى يك روز، شانه خالى نكرده‏اند و هم‏اكنون نيز اين فرزندان دور از وطن ما هستند كه در چهار گوشه جهان نقش درخشان خود را در جهت منافع ملى و دينى به خوبى ايفا مى ‏كنند.

آنچه گفته شد برخى از رسالتهايى بود كه بر دوش فرزندان شيعه قرار دارد، و مجلس اعلاى شيعيان به هماهنگ كردن و آماده نگه‏داشتن نيروهاى آنها مى‏ پردازد و از هدر رفتن و صدمه خوردن آنها جلوگيرى مى‏ كند و در آينده به آنان اين امكان را مى‏ دهد كه از قيدوبندهاى گوناگونى كه با انگيزه‏هاى آنان و هموطنانشان سازگارى ندارد رها شوند و به شرايط بهترى دست يابند. بنابراين، همه آرزومنديم كه اين روز آغاز دوره‏اى جديد در سرنوشت و آينده آنان باشد، در اين دوره اوضاع آنها بهبود يابد و به گونه‏اى فعال براى بهبود اوضاع كشورمان و حمايت از آن در برابر دشمن خائن به مشاركت با يكديگر بپردازند. طبيعى است كه اين اقدام حتماً با استقبال و همكارى نيروهاى همفكر و سياست‏گذاران مسئول روبرو خواهد شد و به زودى ريشه‏ هاى اين ظلمِ مزمنِ موجود در لبنان را از ميان خواهد برد.

من مايلم گوشزد كنم كه اين مجلس مطلقاً در ميان مسلمانان شكاف ايجاد نخواهد كرد، بلكه وحدت كامل از طريق گفت‏وگو و تفاهم و يك‏دلى، ساده‏تر صورت مى‏گيرد و گفت‏وگو جز درميان نمايندگان واقعى امكان‏پذير نيست و مجلس هم راه درست نمايندگى است. به اميد آنكه اين حقيقت بدون هيچ شك و ترديدى فهميده شود. با قلبى گشاده و آغوشى باز براى همكارى اين مطلب را اعلام مى‏ كنيم و آينده خود بهترين گواه ما خواهد بود.

تشكيل اين مجلس ثمره بزرگ ديگرى نيز در پى دارد و آن شناخت اوضاع واقعى شيعيان و تهيه آمارهاى مورد نياز است. معنىِ اين موضوع فراهم آمدنِ امكان بيشتر براى پيكار با جهل، فقر، عقب‏ ماندگى و بى‏ عدالتى اجتماعى است. از سوى ديگر، مى ‏توانيم، از طريق همكارى و تبادل اطلاعات و تجربيات با همه رهبران معنوى لبنان، در امر مبارزه با فساد و انحراف برنامه ‏ريزى كنيم تا بلكه با عنايت خداوند بتوانيم در برابرِ فساد اخلاقى روزافزونى كه سرنوشت لبنان و همه جهان را تهديد مى ‏كند سد بزنيم.

اما نقش جغرافيايى شيعيان از امروز روشن ‏تر و بارزتر مى ‏شود و نياز به تشكيلات بيشتر معلوم مى‏ گردد؛ تشكيلاتى كه استعدادهاى مادى و معنوى و روحى ما را جلوه ‏گر مى ‏كند؛ تشكيلاتى كه خواهان بهبود اوضاع مناطق شيعه‏ نشين و مناطق مرزى است، خواهان بهبود اوضاع اجتماعى و اقتصادى است، خواهان آن است كه خدمت سربازى اجبارى شود تا با همكارى مسئولان بتوانيم دين خود را در پاسدارى از تماميت ارضى وطنمان، لبنان، از يكسو و در همراهى و مشاركت صحيح با مقاومت مردم فلسطين به منظور آزادسازى اراضى اشغالى از سوى ديگر، ادا كنيم.

اين آرمانها نتايج طبيعى تأسيس اين مجلس است. اينها اهداف ماست نه رؤياهايمان. اما ما به تلاش و كوشش و اخلاص و زمان نياز داريم. امروز با دستان تهى ولادت مجلس اعلاى شيعيان را جشن مى‏گيريم، در حالى كه ما هيچ چيزى در اختيار نداريم، نه دفترى براى آغاز كار مجلس و نه بودجه‏اى. تنها چيزى كه در اختيار ماست، عنايت خداوند و نيرو و توان شماست.

بنابراين، نياز جدى ما اقتضا مى ‏كند كه مجلس همه را بدون استثنا در خود بپذيرد و محور مشترك همه ما قلمداد شود. هرگونه انتقاد سازنده و هرگونه اختلاف نظر، در واقع، راهى است براى تكامل هدف و پويايىِ آن، و طريقى است براى كاهش اشتباهات. مجلس هم بايد، ولو به صورت موقت، از پرداختن به مسائل خاص و مصالح افراد چشم بپوشد و برنامه‏اى عمومى طراحى و براى وظايف مهمى كه بر دوش دارد تلاش كند. شكل طبيعى مجلسى كه آقايان علما و رهبران سياسى و حقوق‏دانان در آن عضويت دارند نويدبخش موفقيت آن است، اگرچه شايد از نظر قانون نواقصى هم داشته باشد. آقايان علما، طلايه‏دارانِ دعوت به خدا، دعوت به حق و دعوت به فراتر رفتن از منيّتها و خودبينيها هستند و اين دعوتْ اساس و پايه مجلس ماست كه راه را هموار و انجام وظايف را امكان‏پذير مى ‏سازد.

آقايان سياستمدار و حقوقدان هم جناح سياسى و محتواى علمى مجلس را تشكيل مى‏ دهند، با اميد به اينكه هركس به انجام مسئوليتش بپردازد. انشاءاللّه به دست و بازوى قدرتمندى براى لبنان، عرب، اسلام و انسان در هر نقطه از جهان تبديل شويم و روز به روز موفق‏تر گرديم.

از خداوند مى ‏خواهم در امورى كه در آن خير لبنان، عرب و اسلام نهفته است شما را يارى دهد.