مؤمنان!

 دگر بار، رمضان مبارك فرا رسيده است؛ با شب‏های الهام بخش، روزهای آموزنده و فضای آکنده از شميم خاطرات و عبرت هايش، که مايه جديت و نظم است.

 دگر بار، روزه می‏گيريم، شب زنده ‏داری می‏كنيم، و شعاير را دو چندان مي کنيم. سرانجام عيد را با شادمانی و خشنودی جشن می‏گيريم و پس از آن به زندگی عادی باز می‏گرديم. بدين سان سال‏ها تكرار و بر حجم خاطرات افزوده مي شود.

 اما بيم آن می‏رود كه روزه به عادتی بی‏روح و شعاير آن به سنت‏هايی سرگرم کننده بدل، و ماه رمضان از همه معانی اصيلش تهی شده باشد. با اندك درنگی در می‏يابيم كه اين مسأله، يعنی مسأله روزه و رمضان، مسأله همه عبادات و همه مناسبت ‏هاست. اين آفت به همه عبادات و ايام راه يافته و اماكن مقدس و شعاير دينی و همه آموزه ‏های آسمانی را در برگرفته است.

آيا نقش راهبری دين در هدايت آدمی به سر رسيده است؟ و تنها به آيين‏ها و خاطرات و تجمل بدل شده است؟يا اينكه اساسا آموزه ‏های دينی برای دلداري آدمی آمده ‏اند و از آنجا كه سختی‏ها فرا گيرند، اين آموزه‏ ها نيز همه زندگی آدمی را فرا گرفته ‏اند. آيا اكنون که آدمی بر بسياری از مشكلات و سختی‏هايش چيره گشته است، بايد از نقش دين بكاهيم؟ 

 مؤمنان!

بهتر است پيش از آنکه ديگران از ما بپرسند، ما خود اين پرسش‏های دشوار را از خود بكنيم. اما حقيقت اين است كه اين پرسش  و پاسخ ها پيش تر مطرح شده ‏اند، اما ما آن ها را ناديده گرفتيم، بر آن‏ها چشم پوشيديم و از سخن گفتن درباره آن‏ها روی برتافتيم، تا با واقعيت دلهره ‏آور و تلخ روبه رو نشويم.

 ای مؤمنان!

 آيا در روزه ‏هامان آثار روزه را می‏بينيم؟ و در نمازمان عروج آن را؟ آيا در فطر و قربان معانی اين اعياد و کارکردشان را حس می‏كنيم؟ آيا شعاير در ما فعل و انفعال و اماكن مقدس در ما أثر دارد؟

 آيا در مسجد اقصی و کليسای قيامت آن معانی را كه بالقوه برای امتمان روشن بود، يافته ايم، تا اگر بدان‏ها احساس مسئوليت کرديم رنج از دست دادن و محنت آن ها را با تمام وجود حس كنيم.

 اين‏ها تجارب تلخ و دردآور ما در متن واقعيت تلخ و درد آور ماست. پس بار دگر با نگاهی واقع بينانه، همه جانبه و با شجاعت و بينش آموزه های دينمان را ارزيابي مي کنيم، شايد راهی نو ‏بپيماييم و در آن ها زندگی بدميم، و از هستی خود به دين و آموزه‏ هاي والايش ببخشيم تا جايگاه رفيع  و فراگير خود را باز يابد و بگذاريم دين ابعاد وجودی ما را فرا تر ببرد و كثرتمان را وحدت بخشد و تشتتمان را به همدلي بدل كند.

 ای مؤمنان!

 هرگاه انديشه دينی و آموزه هايش در همه ابعاد زندگيمان؛ در خانه، در بازار، در دفتر كار و در عرصه های حيات ما حضور داشته باشد، هرگاه حصارها را از احساس دينی در بند شده در عبادتگاه‏ها، برداريم، و بگذاريم اين احساس به کليت حيات ما راه يابد، تا اختيار ما به دست او باشد، و اثر گذارد و هدايت كند، هر گاه به او فرصت دهيم و نخواهيم با منزوي کردن او از نقشش بكاهيم و او را از ميان ببريم، تنها در اين صورت است که آثار اين گنج گرانمايه را در زندگی و در ساختن تمدن خود می‏بينيم.

 مؤمنان!

 روزه رمضان و ديگر عبادات و شعاير دينی تنها فعاليتی جسمانی نيستند، بلكه حركاتی‏ سرچشمه گرفته از عقل و دلند که به قالب حس در مي آيند و با آن در می‏ آميزند. از همين رو هر گاه به دور از دخالت عقل و دل انجام گيرند، اعمالی خشك، کم رنگ و تقليدگونه ‏اند كه ما را به خود مشغول مي کنند ولی تأثيری نمی گذارند. 

 بر ماست تا در اين تجربه تازه و اين ماه مبارك و در روزه‏اش، عقل و دل را در كنار جسم فعال کنيم.

 بايد تفکر و تأمل كنيم، بايد عشق بورزيم و حساس باشيم. بايد اين عشق و آن تأمل را در متن روزه خود جاری سازيم. پيامبر فرمودند:«تفكر ساعه خير من عباده ستين سنه.» (يك ساعت تفكر، برتر از شصت سال عبادت است.) امام صادق نيز فرموده ‏اند:«هل الدين الا الحب« (آيا دين جز محبت است) اين چنين روزه زنده ای  سپر آتش است و يكی از اركان اسلام،  مهمانی خداوند است و تكريم انسان، قَدْر انسان است و قَدَر او. فقط در اين صورت است که رمضان شرايط و فضايي فراهم مي کندكه در آن انسان گرامي ساخته می‏شود، انسانی كه فاتح مكه است و پيروز بدر و سازنده تاريخ. اين چنين رمضاني، ماه الفت و هم دردی با ديگران و فصل فراموشی كينه‏ ها و اتحاد صفوف است. ماه وحدت كلمه و وحدت دل‏ها و ماه رستاخيز دوباره امت است.

 اين گونه روزه داری ماه رمضان نخستين گام در ساختن امت و تاريخ است، تمرينی برای جهاد و آمادگی برای نبرد است، آغاز بازگشت به سوی خداست، به سوی سرزمين مقدس خدا، به سوی قدس. اين وعده حق خداوند است و خداوند از وعده ‏اش تخلف نمی‏كند. خداوند می‏فرمايد:«...ولينصرن اللَّه من ينصره إن اللَّه لقوی عزيز ٭ الذين ان مكنا هم فی الارض أقاموا الصلوه و آتو الزكاه و امروا بالمعروف و نهوا عن المنكر و للَّه عاقبه الامور» ( و خدا هر کس را که ياريش کند، ياري مي کند و خدا توانا و پيروزمند است.٭ همان کسان که اگر در زمين مکانتشان دهيم نماز مي گزارند و زکات مي دهند و امر به معروف و نهی از منکر مي کنند. و سرانجام همه کارها با خداست.)  (حج،40 و 41 )